Orexinal elkarteak Gazteluko Muinoan sastraka kendu eta garbitu ostean, hiribil duko gazteluari lotutako ondarearen balioa nabarmentzeko eta kudeatzeko lehen faseko ikerketak hasi dira, eta ingeniaritza topogra fikoko lan zorrotzak egiten ari dira. Estazio totalak, dronak, seinaletika… Balmasedako ondare multzoaren parte bihurtu dira iazko urte amaierako eta urte honen hasierako hi labeteetan. Horiek guztiak datozen hilabete eta urteetan gure hiribildura helduko diren teknikari eta ikertzaile multzoaren aurrelari taldea izango dira, Balmasedaren iraganaren lekukotasuna emateko, baina, batez ere, gure altxorra den ondare multzoaren etorkizuna kudeatzeko estrategiak garatzeko. Horreta rako, eskualdeko eta hiribilduko hainbat arlo eta sektoretan eragin dinamiko bat lortzen saiatuko dira. Baliabide potentzialak birgaitzeko anbizio handiko prozesua da, eta hiribildu osora he datzeko borondatez sortu da. Gainera, ekimen zabal honen garapenak herritarren par taidetza sozial aktiboa eskatuko du, batik bat, Balmasedako eta Enkarterriko eragile akti boen esfortzuak batzea, baina baita Bizkaiko eta Euskadiko erakundeenak ere. Ekimenak forma hartuko du proposatutako parte hart ze arkeologikoaren lehen faseen emaitzak lortzen hasten garenean.
ERAKUNDE ETA INSTITUZIO PUBLIKOEN BABES HANDIA
Prozesua Udal honek bultzatu eta Euskal Herriko Unibertsitateak (UPV/EHU) koordinatu du UNESCOren Kultur Paisaiak eta Ondarea Katedraren bitartez. Halaber, entzute handiko GPA Ondare Eraikiari buruzko lkerketa Taldea ren (UPV/EHU) eta Eusko Jaurlaritzaren Kul tura eta Hizkuntza Politika Sailaren laguntza jasoko du; izan ere, proiektua abian jartzeko 80.470 euroko laguntza ernan du hasieran. Aurreikusten da proiektu kornun honi la guntzeko erakundeen arteko sinergien eta hasierako kolaboratzaileen sarea handitu egin daitekeela prozesuaren faseak bete ahala.
JARRAIPENA, PARTE HARTZEA ETA KONPROMISO
Prozesu interesgarri hori udalak etorkizun hurbilean herritarren eskura jarriko duen web domeinuaren bidez jarraitu ahal izango da uneoro. Bertan, informazio zabala izango da prozesuari buruz, faseei buruz, aurreikusitako egutegiei buruz, prozesuaren egoerari buruzko informazio eguneratua, bai eta udalak eta UNESCO Katedrak abiarazten dituzten ekimen, dei eta deialdi publikoei buruz ere, balmasedar gizartearen ekarpena, oro har, eta zurea, bereziki, ezinbestekoa izango den prozesu zoragarri batean parte hartzeko, dinamizatzeko eta zabaltzeko. Prozesuaren garapena arretaz jarraituko dugu.
IES Balmaseda BHIk eta Balmaseda 1937 elkarteak lankidetza-proiektu bat egin dute, Enkarterriko Museoak gainbegiratuta, eta unitate didaktiko bat egitea du helburu, ikasleek 36ko gerran eta ondorengo diktaduran gertatutakoa ezagutu ahal izan dezaten gure herrian eta gure eskualdean. Helburu horrekin, elkarteak zentroaren esku jarri du eskura duen material guztia eta, bereziki, iaz argitaratu zen eta duela gutxi Balmasedako eta Enkarterriko talde guztien artean banatzen amaitu den komikiarena (oparitu eta saldutakoen artean, 500 ale banatu dira).
Asmoa da, informazio hori guztia eskura duela, Institutuak unitate didaktiko bat egin ahal izatea, hainbat irakasgai eta jarduera barne hartuko dituena, eta aldez aurretik egutegi bat ezartzea hori lantzeko. Gainera, ikastetxeak dokumentu-funts iraunkorra duenez, ziurtatu beharko litzateke irakasle aldaketa edo zailtasunak egonez gero Balmaseda 1937k bere hitzaldiak egiteko, gai horien irakaskuntza ez dela etengo. Hain zuzen ere, aurten lau bisita egin dira Horcasitasen komikia aurkeztuz, argitalpena zela eta antolatu zen erakusketa bat aurkeztuz eta beste bi Pastizal inguruan Enkarterriko gerra eta Kolitzako Bataila gogoratuz. Balantzea oso positiboa izan zen eta badirudi neska-mutilek gaiarekiko interesa erakutsi zutela.
Orain esperientzia eta materiala konpartitu nahi dira Mendia Eskolarekin eta Zubi Zaharra lkastolarekin, eta horretarako harreman priuskoak ezarri dira. Eta etorkizunean komikia Enkarterriko askoz datu gehiagorekin zabaltzea aurreikusten da, prozesu hori eskualdeko gainerako ikastetxeetara zabaltzea ahalbidetuko lukeena.